Czym jest zakupoholizm i jak go rozpoznać?

with Brak komentarzy

Wydawać by się mogło, że w robieniu zakupów nie ma nic złego. Każdy z nas potrzebuje nowych ubrań, wizyt u fryzjera, samochodu, telefonu, mebli, jedzenia. Konsumpcjonizm to symbol naszych czasów.Jest jednak druga, ciemniejsza strona zakupowego medalu. Niepohamowana chęć ciągłego nabywania nowych rzeczy dla niektórych to sposób na pozornie szczęśliwe życie i szybkie poprawienie sobie nastroju.Ten permanentny stan może być objawem poważnej choroby.A jej skutki dotykają nie tylko osoby, która na nią cierpi, ale również jej najbliższych. Jak rozpoznać zakupoholizm? Czy da się go leczyć?

Czym jest zakupoholizm?

Przez naukowców i specjalistów od zdrowia psychicznego, nazywany jest fachowo kompulsywnym kupowaniem. Zakupoholizm oficjalnie zdefiniowano jako zaburzenie psychiczne, a konkretnie nałóg behawioralny, który wymaga zdiagnozowania i leczenia. Tak naprawdę nie ma znaczenia tutaj płeć, choć stereotyp mówi, że damska część społeczeństwa wydaje więcej i częściej. W równym stopniu cierpią na niego kobiety i mężczyźni. Różni ich jedynie cel (pisząc wprost: narkotyk), na który wydają pieniądze. Mogą to być ubrania, biżuteria, gry, samochody, elektronika…

Ciągła chęć posiadania i nabywanie nowych rzeczy dają pozory szczęścia i spełnienia. W dłuższej perspektywie czasu zakupoholizm prowadzi do poważnych konsekwencji:

  • zaniedbania codziennych obowiązków zawodowych i domowych,
  • trudnych kontaktów z rodziną i przyjaciółmi,
  • złej kondycji psychicznej,
  • problemów finansowych.

Zakupoholik:

  • wydaje dowolne sumy pieniędzy na niepotrzebne dobra, których zakupu wcześniej nie planuje (a później najczęściej żałuje),
  • traktuje zakupy jako sposób na poradzenie sobie z problemami osobistymi lub nagrodę pocieszenia,
  • jest zdecydowanie bardziej podatny na przekazy reklamowe i działania marketingowe marek. Przykład? Bonusy i rabaty na kolejne zakupy, mini prezenty, promocje, które mają zachęcić do wydania pieniędzy. A przy okazji do sprawienia sobie przyjemności, bo przecież „zasługujesz na wszystko, co najlepsze!”.
  • często traktuje zakupy i polowanie na okazje jako „sport”

 

 

 

Elegancka sukienka do pracy (sprawdź)

 

Do głównych przyczyn zakupoholizmu można zaliczyć m.in.:

  • brak pewności siebie i niskie poczucie własnej wartości,
  • potrzebę rozładowania wewnętrznego napięcia i wypełnienia pustki,
  • chęć sprawienia sobie przyjemności,
  • wewnętrzną potrzebę zaimponowania innym,
  • chęć nadążenia za ciągle zmieniającymi się trendami i nowymi generacjami produktów.

Podstawowe objawy zakupoholizmu

Zakupoholizm, tak jak każdy inny nałóg, ma swoje charakterystyczne objawy.Kluczem do wstępnej oceny sytuacji jest obserwacja.Trzeba w tym miejscu podkreślić, że osoba cierpiąca na zakupoholizm najczęściej nie jest w stanie sama siebie zdiagnozować.Ma mnóstwo dobrych powodów, by usprawiedliwić swoje kompulsywne zachowanie. Zamknięta w błędnym kole przyczynowo-skutkowym nie dostrzega, że to, co robi dla (krótkotrwałej) przyjemności, tak naprawdę jej szkodzi.

Objawy zakupoholizmu:

  • notoryczne kupowanie rzeczy dla przyjemności i bez zastanowienia,
  • brak kontroli nad zakupami,
  • ciągłe polowanie na nowe kolekcje i śledzenie wzmianek o wyprzedażach,
  • wydawanie oszczędności na nowe ubrania, biżuterię, dodatki, gadżety,
  • zapożyczanie się (u znajomych, rodziny, obcych osób), by zaspokoić potrzebę posiadania kolejnych przedmiotów,
  • wahania nastrojów związane z zakupami, stany depresyjne,
  • nerwowość i rozdrażnienie z powodu braku środków na kolejne zakupy,
  • spędzanie wielu godzin w galeriach handlowych i w sklepach internetowych na poszukiwaniu okazji,
  • euforia po dokonaniu zakupu, a następnie nagły spadek nastroju,
  • ukrywanie nowych przedmiotów przed rodziną,
  • utrata zainteresowania przedmiotem krótko po jego zakupie i magazynowanie praktycznie nieużywanych gadżetów w domu,
  • brak kontroli nad wydawanymi pieniędzmi.

 

 

Elegancka czarna sukienka (sprawdź)

 

Jak sobie radzić z zakupoholizmem?

Dobra wiadomość jest taka, że zakupoholizm można leczyć! Jeśli problem dotyczy Ciebie, dużym sukcesem jest sam fakt, że uświadomiłaś sobie problem i chcesz coś zmienić! Jeśli natomiast obserwujesz zakupoholizm u bliskiej Ci osoby, pamiętaj o dwóch kwestiach:

  • osoba, która popadła w zakupowy nałóg musi zdawać sobie sprawę z powagi sytuacji,
  • osoba ta musi SAMA chcieć zmienić swoje podejście. Niestety tak jak w przypadku innych nałogów, nie da się wyleczyć człowieka na siłę.

Ścieżki działania w walce z zakupoholizmem są co najmniej dwie. Można próbować rozprawić się z nim na własną rękę.

Wówczas działania, które można podjąć to m.in.:

  • dokładne planowanie listy zakupów,
  • chodzenie na zakupy z listą zakupów
  • konsultacja konieczności zakupu konkretnej rzeczy z bliskimi,
  • pogłębienie wiedzy z zakresu świadomego kupowania,
  • określenie budżetu na konkretne zakupy,
  • unikanie galerii handlowych i wyprzedaży,
  • organizowanie sobie wolnego czasu w inny sposób,
  • planowanie zakupów z drugą osobą (najlepiej taką, która ma świadomość problemu).

Jeśli jednak podejmowane kroki nie przynoszą efektu lub nałóg jest tak silny, że nie jesteś w stanie sobie z nim poradzić, wówczas trzeba skorzystać z pomocy specjalisty. W tym przypadku będzie to psychiatra lub psycholog, który po wstępnej konsultacji może zaproponować profesjonalną psychoterapię. Dzięki niej pacjent jest w stanie odkryć rzeczywiste powody, które pchają go w stronę patologicznych zachowań.

I pamiętaj…

Zakupoholizm to choroba i jak każda inna wymaga leczenia. Nie należy jej lekceważyć ani ignorować zarówno u siebie, jak i u bliskich osób. Proces wychodzenia na prostą, tak jak w przypadku wszystkich nałogów, może trwać stosunkowo długo. Dlatego tak ważne jest uświadomienie sobie problemu, podjęcie leczenia i wsparcie rodziny oraz przyjaciół.

Źródło zdjęć: Pinterest.com

Ps. A jeśli masz trochę wolnego czasu, obejrzyj film „Wyznania zakupoholiczki”. To amerykańska komedia, nie mnie jednak pół żartem, pół serio przedstawia problem zakupoholizmu.